skip to Main Content

OPINIE Kom niet aan ons pensioenstelsel, ook niet in coronatijd

OPINIE Kom Niet Aan Ons Pensioenstelsel, Ook Niet In Coronatijd

Het huidige Nederlandse pensioenstelsel is voor verbetering vatbaar, maar niet voor afschaffing en vervanging door een inferieur stelsel. Zelfs niet in een tijd dat Nederland en de wereld op zijn kop staan vanwege de coronacrisis, betoogt José Matheij.

Door José Matheij

Het zogenoemde ‘casinopensioen’ dat voormalig FNV-voorzitter Agnes Jongerius in 2010 de kop heeft gekost, lijkt terug te zijn van weggeweest. Voor zo’n pensioen, waarvan de hoogte afhankelijk is van risicovolle beleggingen door het pensioenfonds (waardoor het bedrag dat je uiteindelijk ontvangt zowel veel hoger als veel lager kan uitvallen dan verwacht), ben ik niet in 2018 met het Landelijk Actiecomité Red het Pensioenstelsel de straat op gegaan.

Vakbonden hebben vier eisen geformuleerd waaraan een nieuw pensioenstelsel zou moeten voldoen: een halt aan de snelle stijging van de AOW- en pensioenleeftijd, indexatie voor iedere generatie, toegankelijkheid voor iedereen tot het stelsel en geen verslechteringen.

In januari lekte uit dat minister en de polder (werkgevers en werknemers) bezig waren met de uitwerking van een geheel ander model dan op hoofdlijnen is vastgelegd in het Pensioenakkoord van juni 2019. Verdere berichtgeving ontbrak omdat vertrouwelijkheid nodig zou zijn om het moeizame proces van onderhandelingen niet te verstoren.

Toch is er de afgelopen week opnieuw gelekt: waarschijnlijk om alvast een schot voor de boeg te geven voordat minister en polder met een nieuw pensioenstelsel op de proppen komen.

Nederland heeft nog altijd het beste pensioenstelsel van de wereld, ook al dreigen kortingen. Waarom dan die vernieuwingsdrang?

Door de uit de hand gelopen flexibilisering van arbeid in Nederland hebben werkgevers enorme besparingen op de loonkosten weten te bewerkstelligen. Flexwerkers bouwen doorgaans onvoldoende of geen pensioen op. Ik heb gelezen dat de flexibilisering van arbeid werkgevers in 2018 een besparing van 8 miljard aan pensioenpremies heeft opgeleverd.

Blijkens de Global Pension Index, die de pensioenstelsels van landen wereldwijd vergelijkt en die ieder jaar wordt gepubliceerd door financieel adviesbureau Mercer, heeft Nederland nog altijd het beste pensioenstelsel van de wereld, ook al dreigen kortingen. Waarom dan die vernieuwingsdrang? Na jaren soebatten en uitwerken wordt inderhaast voor een geheel ander stelsel gekozen dan in het Pensioenakkoord is vastgelegd, waarbij volgens De Telegraaf vakbonden de laatste pensioenzekerheden opgeven en toezichthouder DNB de strenge rekenrente laat vallen.

Uit voor iedereen toegankelijke cijfers van De Nederlandse Bank van de afgelopen jaren is af te leiden dat onze pensioenfondsen crisis bestendig zijn. Ondanks crises weten zij ons pensioenvermogen in tien jaar te verdubbelen. Pensioenfondsen doen het feitelijk heel goed, hetgeen in publicaties stelselmatig onderbelicht blijft.

De coronacrisis zorgt weliswaar voor een lager pensioenvermogen, maar in 2019 hebben pensioenfondsen veel meer extra rendement gegenereerd dan ze nu kwijt zijn

Niet de prestaties van de pensioenfondsen maar de extreem lage rekenrente die de politiek vanaf 2008 aan pensioenfondsen oplegt maakt het stelsel onhoudbaar. Deze risicovrije rekenrente staat los van de realiteit en is gebaseerd op een politiek kunstmatig gemanipuleerde lage rente. Indien pensioenfondsen toekomstige verplichtingen berekenen met een tienjarig gemiddeld voortschrijdend gerealiseerd rendement met een afslag voor de inflatie of met een vaste rekenrente (zoals in de periode 1954-2007) zijn pensioenfondsen prudent bezig én wordt recht gedaan aan de marktwaardering zoals de Pensioenwet voorschrijft.

De coronacrisis zorgt weliswaar voor een lager pensioenvermogen, maar in 2019 hebben pensioenfondsen veel meer extra rendement gegenereerd dan ze nu kwijt zijn. Pensioenbeleid is lange termijnbeleid en de hoop is gerechtvaardigd dat pensioenfondsen de opgaande lijn weer weten op te pakken.

Aan wie vertrouwen Nederlanders hun pensioengelden toe? Aan de fondsen zonder winstoogmerk? Of aan banken en commerciële verzekeraars die nog de claims inzake de woekerpolissen boven het hoofd hebben hangen. Werkgevers, banken en verzekeraars voeren een ijzersterke lobby  om de politiek naar hun hand te zetten. Maar wat doen de 8,5 miljoen pensioendeelnemers? Blijven die het pensioenprobleem slikken? Of komen ze in actie voordat het te laat is.

Het huidige stelsel is voor verbetering vatbaar, maar niet voor afschaffing en vervanging door een inferieur stelsel. Zelfs niet in een tijd dat Nederland en de wereld op zijn kop staan vanwege de coronacrisis.

José Matheij is lid van de Senioren Partij Maastricht. Zij schreef bovenstaande bijdrage op persoonlijke titel

Back To Top
×Close search
Zoeken