skip to Main Content

OPINIE Stekker uit een te duur project trekken vergt politieke moed

OPINIE Stekker Uit Een Te Duur Project Trekken Vergt Politieke Moed

Budgetoverschrijdingen bij grote projecten zijn aan de orde van de dag. Wethouders komen ermee weg, omdat de meerderheid in de raad er niet voor voelt om de coalitie in gevaar te brengen. De oplossing is simpel, betoogt SPM-lid Ludo Wijnands. ,,Een beoogde coalitiepartij zou kunnen eisen dat in het coalitieakkoord wordt opgenomen dat projectbegrotingsoverschrijdingen coalitiepartijen ontheft van de coalitieafspraken. Maar dat vergt wel politieke moed.”

Door Ludo Wijnands

Een goede realistische begroting opstellen, zeker voor een complex project, is geen gemakkelijke opgave. Er zijn diverse factoren die ervoor kunnen zorgen dat de werkelijke kosten de begrootte kosten te boven gaan: onverwachte veranderingen in de marktsituatie, leveringsproblemen, niet voorziene milieuproblematiek, beschermde diertjes en planten en niet in de laatste plaats de weerspannige burger die proces vertragende bezwaarprocedures aanspant. Maar dat zijn allemaal zogenaamde exogene factoren, problemen die onverwacht opduiken en van buitenaf worden aangereikt.

Het is moeilijk vechten tegen je eigen ambitie en profileringsdrang als het reflectiescherm je eigen partij is

Een andere, minstens evenveel voorkomende oorzaak, moet gezocht worden binnen de overheid en haar politieke besluitvorming zelf. Bestuurders hebben vaak de drijfveer iets goeds en ‘groots’ te doen voor de stad, de provincie of het land. Daar is op zich niks mis mee, maar het maakt ze wel gevoelig voor zelfbedachte of van buiten aangereikte ideeën waarbij het gevaar van een verminderde kritische blik niet denkbeeldig is. Het is moeilijk vechten tegen je eigen ambitie en profileringsdrang, zeker als het reflectiescherm je eigen partij is, die met diezelfde drang en ambitie worstelt. De drijfveer ligt diep in ons democratisch systeem namelijk, de gunst van de kiezer. Nadrukkelijk moet opgemerkt worden dat ook de top van de ambtelijke organisaties deze eigenschappen bezit, waarbij de gunst van de kiezer te vervangen is door de carrièredrang. Kortom nou niet de meest gunstige atmosfeer om kritisch en realistisch te blijven.

Een project aldus geboren, wordt door de bestuurders aan een portefeuillehouder toegewezen, die met het ambtelijk apparaat aan de slag gaat. Er wordt een zo reëel mogelijke begroting opgesteld en deze wordt besproken in het college. Daar kwijt de portefeuillehouder financiën zich van zijn taak, er moet immers efficiënt en effectief met de gemeenschapsgelden worden omgegaan. Oordeel: het is te duur. Portefeuillehouder project: we gaan op zoek naar versobering, bij de aanbesteding verwacht ik neerwaartse effecten en het is nog maar een eerste schets.

De raad vindt het een mooi en goed project, behoudens een paar oppositiepartijen, maar ja, dat is de oppositie

Overige collegeleden: als de raad dit maar accepteert. De portefeuillehouder project somt nogmaals zijn zoektocht en verwachtingen op.

De ambtenarij wordt aan het werk gezet en de bestuurders beginnen hun voorwerk binnen de fracties. De eigen fractie heeft de portefeuillehouder project al snel achter zich, de andere fracties worden ‘bewerkt’. De begroting wordt naar beneden bijgesteld.

Het college oordeelt dat het project naar de raad kan. De coalitie lijkt voor te zijn en er is ook nog het coalitieakkoord. De raad vindt het een mooi en goed project, behoudens een paar oppositiepartijen, maar ja, dat is de oppositie hè. Wel vindt de raad het project wat duur en wat rijkelijk, maar de portefeuillehouder projecten wijst op de mogelijke voordelen bij aanbesteding en ziet nog mogelijkheden tot versobering. De raad stemt in met het voorbereiden van het aanbestedingstraject.

Dan ineens het gerucht dat de begroting niet gehaald wordt, het wordt duurder. De raad in alle staten. De portefeuillehouder sust, er zijn nog mogelijkheden en er wordt stevig onderhandeld. De portefeuillehouder financiën ‘ontdekt’ nog een potje.

Mijn moeder zei altijd: ‘Als je het niet kunt betalen, moet je het niet kopen’!

De begroting wordt nog altijd niet gehaald, de sfeer wordt grimmiger. De portefeuillehouder wijst de raad erop dat er al verplichtingen zijn aangegaan, de oppositie wordt feller. De eigen coalitiegenoten worden nu ook onrustig. Dan trekt de portefeuillehouder een grote kaart. Er is al een fors bedrag uitgegeven, nu de stekker eruit trekken betekent weggegooide miljoenen, wil de raad dat?

Het project gaat dus door met overschrijding van de begroting. Op naar het volgende project!

Meer dan eens gaat het zoals hierboven geschilderd. Het is de mensen niet helemaal kwalijk te nemen. Er is politieke moed voor nodig om het anders te doen. Zo zou een beoogde coalitiepartij kunnen eisen dat in het coalitieakkoord wordt opgenomen dat projectbegrotingsoverschrijdingen coalitiepartijen ontheft van de coalitieafspraken. En partijen, en ik hoop vurig dat de Senioren Partij Maastricht van dat kaliber is, zouden de politieke moed moeten hebben om de stekker uit een te duur en te prestigieus project te trekken. Net zoals je thuis zou doen of zoals mijn moeder altijd zei: ‘als je het niet kunt betalen moet je het niet kopen’! Mijns inziens is de politiek dat aan haar kiezers verplicht. Het vergroot haar geloofwaardigheid als vertegenwoordiger van het volk! Gaat er dan niks goed? Jawel, ik ben bijvoorbeeld zeer trots op het A2-project, een schoolvoorbeeld van hoe het wel kan. Het Sphinxkwartier en Frontenpark zijn eveneens positieve voorbeelden.

Ludo Wijnands is kritisch lid van de Senioren Partij Maastricht. Hij schreef bovenstaande beschouwing op persoonlijke titel

Back To Top
×Close search
Zoeken